O czym innym można myśleć niż o 23 górnikach, którzy zginęli w Halembie, o ich rodzinach, bliskich, przyjaciołach, o tragedii jaka tam się rozgrywała przez długie godziny na naszych oczach, o nadziei i jej utracie, o kolegach, którzy ich ratowali i o innych, którzy każdego dnia, mimo wszystko, pracowali pod ziemią.
I pytania, które w sposób oczywisty, padają: czy warto było wracać po maszyny warte kilkadziesiąt milionów, czy można było uniknąć tragedii, czy wszytko działo się zgodnie z górniczą sztuką, górniczymi regułami.
Taki dramat każe nam wszystkim zatrzymać się, choćby na moment i zastanowić nad sensem tego co robimy i jak robimy, nad naszymi wartościami, każe inaczej spojrzeć na wagę spraw którymi się zajmujemy, inaczej szacować korzyści i straty – tylko, ile z tego nauki, i trwałej zmiany zachowań?

W skali narodowej odczuliśmy taką konieczność zmiany po śmierci Jana Pawła II. Zmiany wystarczyło zaledwie na kilka tygodni. Potem szybko wrócił język nienawiści, podejrzeń, wzajemnych zarzutów, stałego podkreślania zła, jakby ono dominowało wokół. Jak będzie teraz?

Tragedia w Halembie sprowokowała też dziennikarzy, ale i zwykłych ludzi, do refleksji nad górniczym stanem, nad ryzykiem takiej pracy. Byli też i tacy, którzy próbowali tę tragedię racjonalizować: wszak więcej pracowników w przeliczeniu na tysiąc zatrudnionych ginie każdego roku w rolnictwie, w budownictwie, w transporcie. Ale, jak tłumaczył w „Szkle kontaktowym” Grzegorz Miecugow, nie o to chodzi: dramat Halemby dzieje się w jednym miejscu, w jednym czasie, i dotyczy jednej grupy ludzi – to dopiero przemawia do naszej wyobraźni i zmusza do refleksji.

Część dziennikarzy, pamiętając wniosek Lewiatana do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie emerytur górniczych, pytała nas prowokacyjnie, czy teraz też byśmy go złożyli. Ta próba wykorzystania tragedii do zmiany stanowiska Lewiatana w zupełnie innej sprawie, nie jest, moim zdaniem, w żaden sposób usprawiedliwiona, ale pokazuje pewien sposób myślenia, z którym się nie zgadzam. Brak sensownego uregulowania emerytur pomostowych, nie tylko dla górników, skłania do manipulowania opinia publiczną, do gry na emocjach w złej sprawie. Przecież emerytury pomostowe mają być tylko przejściem do zupełnie innego systemu „zarządzania” ryzykiem wynikającym z uciążliwych czy szkodliwych warunków pracy. Do systemu, w którym nie będzie się eksploatowało pracownika każąc mu przez wiele lat pracować w trudnych warunkach, aby potem oferować mu wcześniejszą emeryturę, lecz systemu, który ograniczy ryzyko utraty życia i zdrowia do krótszego okresu, by potem pozwolić funkcjonować w warunkach pozwalających zachować w miarę normalną kondycję fizyczną i intelektualną, do systemu, który nie pozwoli na handlowanie ludzkim zdrowiem i życiem. Czy tak trudno to zrozumieć?

Smutno….

24 listopada 2006 r.